Duruş Bozukluğu Nedir?

Postür, iskelet öğelerinin, vücudun destek yapılarını zedeleme ve ilerleyici deformasyondan koruyacak şekilde düzgün ve dengeli dizilişidir. İyi postür minimum çaba ile vücutta maksimum yeterliliği sağlayan duruştur. Kötü postür, amaca tam olarak hizmet etmeyen kasların gereksiz miktarda kasılmasına neden olan postürdür.

Postural bozukluklardan en sık rastlananları arasında kamburluk (kifoz), skolyoz, bel düzleşmesi, boyun düzleşmesi, artmış bel çukuru (hiperlordoz), düz sırt, düşük omuz sayılabilir. Günümüzde bilgisayarların evlerde ve işyerlerinde yaygınlaşmasıyla beraber hareketsiz çalışma süreleri artmaktadır.

Kamburluk (Kifoz)

Omurganın üst bölümünde var olan fizyolojik eğrinin; çeşitli sebeplerle (çalışma koşulları, emosyonel etkenler, omurga problemleri vb.) normalden belirgin bir şekilde arkaya doğru artış göstermesi sonucunda her iki omuz öne ve aşağıya doğru yönlenmesine kamburluk adı verilir.

Postürün bu haline bağlı olarak baş ve boyun  öne doğru pozisyon alarak yer değiştirir.  

Fizyoterapistin kişiye özel hazırladığı egzersiz programı ile omurga ve omurgadaki kaslar güçlendirilerek postural kifozun önüne geçilebilir.

Duruş bozukluğu olan çocuklarda erken yaşlardan itibaren dik duruş egzersizlerine yönlendirilerek kamburluğun önüne geçmek mümkündür.

Skolyoz

Omurga deformiteleri içerisinde en sık karşılaşılan ve ilerleyen evrelerde ciddi duruş bozukluklarına neden olan üç boyutlu bir omurga deformitesidir. Omurganın orta hattan yana doğru 10 dereceden yüksek eğilmesi ve omurların kendi etrafında dönmesiyle oluşan rotasyon oluşur.

Bu deformite hormonal faktörler, biyomekanik faktörler, genetik yatkınlık, cinsiyet, kas ve kemik hastalıkları kaynaklı oluşabilir.

Günümüzde dünyada fizyoterapistler tarafından eğriliğin progresyonunun durdurulması, eğrilik açısının azaltılması, kozmetik görünümün iyileştirilmesi ve erişkin bireylerde ağrı tedavisi için çeşitli skolyoza özel egzersiz yaklaşımları uygulanmaktadır. SOSORT (International Society on Scoliosis Orthopaedic and Rehabilitation Treatment) tarafından skolyoza özel egzersizler “Skolyoza Özel Fizyoterapi Egzersizleri” olarak tanımlanmaktadır.

Özel egzersizler tek başına ya da korse tedavisi kombinasyonları ile birlikte uygulanır. Üç boyutlu skolyoz rehabilitasyonu, fizyoterapistin belirlediği bireysel egzersiz programlarından oluşur.

Asimetrik postürün düzeltilmesi ve hastanın günlük yaşam aktivitelerinde doğru postürü sürdürmesini sağlamak hedeflenir.

Bel Düzleşmesi

Yandan bakıldığında bel bölgesine öne doğru lordoz adı verilen doğal bir eğrilik bulunur. Bel omurgasındaki bu eğriliğin azalıp düz bir görünüm almasına bel düzleşmesi denir. Bel bölgesindeki kasların uzun süre aynı pozisyonda kalması, kas gerginliğinde artışa yol açar ve kas spazmı gelişir. Bunun sonucunda bel kaslarında oluşan istemsiz kasılma ile bel omurlarının eğriliğinde azalma başlar.

Uzun dönemde omurganın düzleşmesi o bölgedeki disklerin yapısında da bozulmalara yol açarak ileridebel fıtığı oluşumuna katkıda bulunabilir

Artmış Bel Çukuru (Hiperlordoz)

Yandan bakıldığında bel bölgesine öne doğru lordoz adı verilen doğal bir eğrilik bulunur. Karın, sırt, kalça kaslarındaki kuvvet kaybı ve dengesizlikler bel çukurunu artırır. Ayrıca karın kaslarında gevşeklik, aşırı kilo da bel omurlarındaki eğimin artmasına sebeptir. Bel çukurunun artmasının en önemli sonucu bel ve bacak ağrılarıdır.

Düşük Omuz

Uzun süre masa başında çalışanlar (öğrenciler, akademisyenler, borsacılar), çok fazla miktarda el işi (ince iş) yapanlarda kamburlukla beraber, omuzlarda çökme ve yuvarlaklaşma ve boynun öne doğru eğim yapması şeklindeki duruş bozuklukları oluşmaktadır.

Bu kişilerde aynı pozisyona maruz kalmaktan ve tekrarlayan mikrotravmalardan dolayı omuz, boyun, kürek kemikleri arası, kol ve el bileği ağrıları çok sık görülür. İlerleyen dönemde ciddi seviyelere ulaşan fıtık ve kireçlenmeler, karpal tünel sendromu ve torasik çıkış sendromları görülebilir.

Aliye Rana Şapçıoğlu
Fizyoterapist